SA | استادبختیاری

SA (Service Area)

SA (Service Area) یا ناحیه سرویس بخشی از فضای هارددیسک است که شامل فریمور (Firmware)، جداول نقص‌ها، پارامترهای کالیبراسیون و اطلاعات ضروری برای عملکرد صحیح هارد است. این ناحیه برای کاربر معمولی قابل دسترسی نیست و فقط توسط فریمور و ابزارهای تخصصی خوانده و نوشته می‌شود.

ویژگی‌های SA در هارددیسک

محل ذخیره فریمور (Firmware): فریمور، نرم‌افزار داخلی هارد است که عملیات خواندن و نوشتن داده‌ها را مدیریت می‌کند.
حاوی اطلاعات مهم در مورد عملکرد هارد: مانند لیست نقص‌ها، مترجم سکتور، جداول بدسکتور و اطلاعات کالیبراسیون هدها.
قرارگیری در دیسک پلاتر: این اطلاعات معمولاً روی یک یا چند تراک خاص در سطح پلاترها ذخیره می‌شود.
غیرقابل دسترسی برای کاربر عادی: فقط ابزارهای تخصصی مانند PC-3000، DFL، MRT و SalvationDATA می‌توانند این ناحیه را ویرایش کنند.

مکان SA در هارددیسک

ناحیه SA معمولاً در دو محل ذخیره می‌شود:

روی تراک‌های خاص در سطح پلاتر (به نام SA Tracks).
داخل ROM روی PCB هارد (بخشی از فریمور در چیپ ROM ذخیره می‌شود).

اگر SA خراب شود، هارد معمولاً بوت نمی‌شود یا به درستی شناسایی نمی‌شود.

اجزای اصلی SA

✅ ماژول‌های فریمور: شامل اطلاعات حیاتی مانند تنظیمات هد، مترجم سکتور و داده‌های کالیبراسیون.
✅ P-List (Primary Defect List): لیست بدسکتورهایی که در کارخانه شناسایی و بلاک شده‌اند.
✅ G-List (Growth Defect List): لیست بدسکتورهایی که در طول عمر هارد ایجاد شده‌اند.
✅ Translator: مسئول تبدیل آدرس‌های منطقی به فیزیکی و ضروری برای دسترسی به داده‌ها.
✅ S.M.A.R.T Data: اطلاعات مربوط به وضعیت سلامت هارد و ثبت خطاهای عملکردی.
✅ Adaptive Data: داده‌هایی که برای تنظیم عملکرد دقیق هدها و پلاترها استفاده می‌شود.

دسته‌بندی‌های اطلاعات منطقه سیستم (System Area Info) به طور کامل عبارتند از :

۱- Smart Data  داده‌های SMART
۲- System Logs  گزارش‌های سیستم
۳- Serial Number  شماره سریال
۴- Model Numbers  شماره مدل‌ها
۵- P-List (Primary Defects List – manufacture defect info that does not change)  (لیست عیوب اولیه – اطلاعات عیوب تولید که تغییر نمی‌کنند)
۶- G-List (Grown Defects Lists – sector relocation table)  (لیست عیوب رشد یافته – جدول جابجایی سکتورها)
۷- Program Overlays – Firmware, Executable Code, or updates  لایه‌های برنامه – فریمور، کدهای اجرایی، یا بروزرسانی‌ها
۸- Zone Tables  جداول ناحیه‌ها
۹- Servo Parameters  پارامترهای سروو

۱۰- Specific Tables like RRO – (recalibrate repeatable run-out and head offsets)  جداول خاص مانند RRO – (کالیبراسیون مجدد دایره‌ای تکرارپذیر و آفست‌های هد)
۱۱- Test Routines  روال‌های آزمایشی
۱۲- Factory Defaults Tables  جداول پیش‌فرض کارخانه
۱۳- Recalibration Code Routines روال‌های کد کالیبراسیون مجدد
۱۴- Translator Data:  داده‌های مترجم:
a. Converts Logical and Physical Address to locations on the drive   الف. تبدیل آدرس‌های منطقی و فیزیکی به مکان‌ها در درایو
b. Heads and Track Skewing Info  ب. اطلاعات انحراف هدها و ترک‌ها
۱۵- Security Data Passwords for drive – possible encrypted info  داده‌های امنیتی – کلمات عبور برای درایو – احتمالاً اطلاعات رمزگذاری شده.

مشکلات SA و علائم خرابی آن

❌ هارد شناسایی نمی‌شود یا ظرفیت آن ۰ مگابایت نمایش داده می‌شود.
❌ کندی شدید در خواندن/نوشتن اطلاعات یا هنگ کردن سیستم.
❌ عدم امکان دسترسی به داده‌ها یا ایجاد خطای “Firmware Corruption”.
❌ نمایش نام هارد به‌صورت اشتباه یا عدم نمایش مدل و سریال در بایوس.

چگونه SA را تعمیر کنیم؟

بازنویسی یا تعمیر ماژول‌های خراب SA با ابزارهایی مانند PC-3000، MRT یا DFL.
ری‌بیلد (Rebuild) کردن Translator در صورت مشکل در ترجمه سکتورها.
استفاده از فریمورهای مشابه یا استخراج فریمور از هارد مشابه (Donor Drive).

نتیجه‌گیری

SA یکی از مهم‌ترین بخش‌های هارد است که بدون آن، هارد نمی‌تواند به درستی کار کند. مشکلات در این ناحیه می‌توانند باعث از کار افتادن هارد شوند، اما در بسیاری از موارد با ابزارهای مناسب قابل تعمیر هستند.

SA